Nazwa tego hasła odnosi się do więcej niż jednego pojęcia.

Infrastruktura, służba komunalna to podstawowe urządzenia, budynki użyteczności publicznej i instytucje usługowe, których istnienie jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania gospodarki i społeczeństwa. Słowo infrastruktura pochodzi od dwóch słów w języku łacińskim infra stanowi pierwszy człon wyrazów złożonych odpowiadający polskiemu pod, poniżej i struktura (structura) oznacza układ i wzajemne relacje elementów (części) stanowiących całość np. budowy, ustroju, struktura kryształu, struktura społeczna, agrarna itp. Infrastruktura wspiera działalność produkcyjną, służy rozwojowi produkcji, choć sama nie bierze bezpośredniego udziału w produkcji.

Cechy infarastruktury

  • 1) służebny charakter - nie istnieje sama dla siebie lecz świadczy usługi dotyczące obsługi sfery produkcyjnej bądź konsumpcyjnej
  • 2) bryłowatość urządzeń - oznacza, iż istnieje konieczność tworzenia całych obiektów od razu ze względu na kwestie ekonomiczne oraz technologiczne, nie da się ich budować etapami.
  • 3) wysoka kapitałochłonność - tworzenie urządzeń infrastruktury pociąga za sobą konieczność ponoszenia znacznych kosztów, które ze względu na bryłwatość zwracają się dopiero w długim okresie
  • 4) skokowy sposób powstawania kosztów - oznacza, iż koszty infrastruktury rosną co pewien czas jako konsekwencja niepodzielność urządzeń infrastruktury
  • 5) długowieczność - czas użytkowania urządzeń infrastruktury jest bardzo długi
  • 6) immobilność - nie da się przenosić urządzeń infrastruktury, zaś usługi świadczone przez urządzenia infrastruktury mogą być konsumowane na miejscu
  • 7) urządzenia infrastruktury są względem siebie komplementarne a nie substytucyjne

Funkcje infrastruktury

  • 1) transferowa - stwarza warunki przepływu w przestrzeni dóbr, energii oraz ludzi
  • 2) usługowa - zaspokaja popyt na usługi zgłaszany poprzez sferę produkcyjną oraz konsumpcyjną
  • 3) integracyjna - kształtuje więż społeczną, ekonomiczną i informacyjną w układach regionalnych
  • 4) lokalizacyjna - poziom rozwoju infranstruktury na danym terenie świadczy o poziomie jego atrakcyjności (dostępność sieci transportowej, energii, zasobów wodnych itp.)
  • 5) akceleracyjna - poziom zagospodarowania infrastrukturalnego stanowi przesłankę rozwoju gospodarczego określonych regionów; rezerwa potencjału infrastruktury stanowi istotny czynnik rozwoju gospodarczego danego obszaru


Klasyfikacja i podstawowy podział infrastruktury transportu:

  • I. Dwa podstawowe rodzaje klasyfikacji:
    • 1. Infrastruktura o charakterze przestrzennym: liniowa i punktowa.
    • 2. Infrastruktura gałęziowa.
  • II. Podstawowy podział infrastruktury transportu:
    • Podział wg 1 rodzaju klasyfikacji:
      • 1. Liniowa sieć transportowa obejmująca: drogi kołowe; drogi kolejowe i drogi wodne śródlądowe.
      • 2. Punkty (węzły) transportowe: stacje kolejowe; terminale intermodalne; porty morskie; porty wodne śródlądowe; porty lotnicze; centra logistyczne; przejścia graniczne.

*Podział wg 1 rodzaju klasyfikacji:

    • 1. Infrastruktura drogowa.
    • 2. Infrastruktura kolejowa.
    • 3. Infrastruktura morska.
    • 4. Infrastruktura wodna śródlądowa.
    • 5. Infrastruktura lotnicza.
  • Elementy infrastruktury transportowej (liniowej i punktowej):
  • 1. Drogowa:
    • - drogi kołowe – infrastruktura liniowa,
    • - mosty,
    • - tunele,
    • - skrzyżowania (z innymi drogami i liniami kolejowymi),
    • - węzły drogowe (parkingi, place przeładunkowe, manewrowe, drogowe przejścia graniczne),
    • - sygnalizacja,
    • - urządzenia do pobierania opłat.
  • 2. Kolejowa:
    • - linie kolejowe (tory z podkładami) wraz z budowlami inżynierskimi (mosty, wiadukty, tunele, przepusty, przejazdy kolejowe),
    • - urządzenia zabezpieczenia ruchu i łączności, sygnalizacja, sieć energetyczna (trakcja), sieć wodno-kanalizacyjna,
    • - stacje (osobowe i towarowe – łącznie z peronami, placami utwardzonymi, etc.), terminale intermodalne, bocznice kolejowe, posterunki odgałęźne i odstępowe.
  • 3. Morska:
    • - morskie obszary brzegowe (przybrzeżne) – przyległe odcinki linii brzegowych,
    • - port morski z infrastrukturą: budowle hydro-techniczne (np. tory podejściowe, kanały), nabrzeża, place utwardzone (do przeładunków, składowania, magazynowania, parkowania, etc.), tory kolejowe, miejsca postojowe, doki.
  • 4. Wodna śródlądowa:
    • - rzeki, kanały, jeziora i inne odcinki wodne specjalnie przystosowane do nawigacji,
    • - urządzenia nawigacyjne i sygnalizacyjne (stałe oznakowania),
    • - śluzy i stopnie wodne,
    • - porty wodne śródlądowe i infrastrukturą towarzyszącą.
  • 5. Lotnicza:
    • - „korytarze powietrzne” (po zainstalowaniu naziemnych urządzeń prowadzenia, nadzoru i kontroli ruchu),
    • - porty lotnicze z infrastrukturą, w tym pasy startowe,
    • - urządzenia nadzoru i kontroli ruchu,
    • - lądowiska